امروز سه شنبه11 شهریور 1393 / 6 ذیقعده 1435 / 2 سپتامبر 2014

 

دانستني ها / بازی / ... /
بازی و سرگرمی

دفعات نمایش: 877

تاریخ درج در سایت: 1389/10/08

بازی کودکان از بـدو تولد آغاز می شود ودر مراحل رشد،بازی و زندگی کودک چنان در هم تنیده می شوند کـه تفکیک آنها دشوار و حتی غیر ممکن است زیرا فعالیت های طبیعی کودکان به هنگام بازی متجلی می شود؛آنهادر جریان بازی هدفهارا جست وجو

 

 می کنند،اطلاعات را کسـب مـی کننـد و مهـارت کـامل برای فعالیت های اجتماعی به دست می آورندبه عبارت دیگر در بازی کودکان استقلال دارند،نظر می دهندو مشکلا ت خویش را حل می کنند،برنامه ریزی می کنند و راه هـای تـازه ای مـی یـابند و بـالا خره در بازی کودکان تجربه کسب می کنند بر همین اساس مـی تـوان گفـت: کـه بازی موثرترین و پر معنا ترین راه یادگیری کودکان است،اما امروزه که برنامه های درسی بازی محورجایگاه قابل تو جهی در امر آموزش کودکان یافته است هنـوز بازی جایگاه اصلی و واقعی خود را پیدا نکرده است.بازی به طورمعمول تا کنون بــه عنوان وسیله آموزش ،به امر تعلیم و تربیت دوران کودکی ویژگی خاصی بخشیده است.معلمان مهـد کودک و کودکستان ها ،با این اعتقاد که کودکان از طریق فعالیت های به شکــل بــازی آموختنی لازم رابه بهترین نـحـو مـی آمـوزنـد ،جـایــی برای این نوع از فعالیت ها در کلاس در نظر می گیرند .در دبستان ،یعنی جایـی کـه آمــوزش مستـقیـم کـلامـی بیشتر معمول است ،نیز استفاده از بازی شیوه آمـوزشی مـهـمـی تـلـقـی مـی شـود و بسیـاری از درسها و فعالیت ها به شکل بازی ارائه می شوند.

 ضرورت و اهمیت موضوع:

«ازآنجا که بازی اغلب با فعالیتهای بدنی همــراه اسـت ارتـبـاط نـزدیـکـی بـا رشـــد و تربیــت انــدام بچــه هــا،مهــارتهای جنبشی مناسب و آمادگی بدن دارد.     

کودکـان بـا فعالیت هـای جسمـانی به مهـارتهـای حـرکتی می رسنـد کـه آنهـا را قـــادر مــی سـازد تـا از نظــر جسمــانی ،اطـمـینان ایمنـی و اتـکــا بـه نفــس پیـــدا کـنـنــد از طــرف دیگربــازی وظایف متعددی را در سطـــوح مختلف رشد بر عهده می گیرد به طور مثال کودکان نیــاز بــه اجتماعــی شــدن دارندو بازی فـرصت مناسبـی بـه آنهـــا می دهــد تا رفتارشان را بـا دیگران هماهنــگ کــرده ،چیزی را که شاید با دیــده آنهـا متفــاوت اســت بپذیرند شــواهــد بسیار دال بر وجود رابطه بین بازی و رشد شناختـی نیز وجود دارد.»[1]

افزایـش مـهــارت در بـرنـامـه ریـزی ،تـوانـایـی حـل مـسـئلـه ،خـلاقـیت،دسـت یـافتـن بــه دور اندیشــی ،رشــد زبــان،همه و همه در بازی کودکان متجلی می شود برای پی بـردن بــه ارزش و اهـمـیـت بــازی بـایـد بــازی کـودکـان و نحـوه انجـام آنرا بشناسیم و هـرگـز بـازی کودکان را بیهـوده تلقـی نکنیم چــرا کـه زمـان بـازی زمـان بـه دسـت آوردن دانش و تجربه است.موقعیت های بازی تجربـه هـایـی بـرای یـادگـیـری کـودک بـه شکل عینی فراهم آورد،به طوری که به شرکت کننده ی فعال و نه دریافت کننده ای غیر فعال،درروند کلی یادگیری مبدل می شود.

«بازی برنامه ای متعادل،فرایند محـور را فـراهـم مــی آورد که همه اهداف رشدی را تحقق می بخشد،بازی رشـد فـرایند هـای یـادگیری هم چون مشاهده،تجربه آموزی ،حل مساله و خلاقـیـت را در کـودکـان تـقـویـت مـی کندودر همین حال به ارتقای مهارتهای جسمی ، گفتارهای اجتماعی کمک می کند»[2]،بالا خره بازی یادگیری را برای کودکان لذت بخـش مـی سـازد ودر آنـان انـگیـزه ای مـداوم بـرای مـدرسـه رفتن و یادگیریهای مدرسه ای به وجود می آورد.نوزادان و کودکان با فعالیت های بازی گونه ای که انجام می دهند، مهار ت جنبشی شان را تقویت می کنند و بازی های ساده و تکراری آنها بـه کشف توانمندی و شناخت محیط منجر می شود علاوه بـر رشـد مـهـارتهــای حـرکـتـی ،مهارتهای اجتماعی کودک نیز افزایش می یابد . او با کودکان دیـگر رقـابـت مـی کـنـد ،مسابقه می دهدو توانایی اختراع را دارد.هرچه کودکان بزرگتـر می شوند،بازی های آنها پیچیده تر شـده ،از حـالت خـود جـوش خارج مـی گـردد و قـانـونمند می شود و به صورت فـعـالیت هـای ورزشی در می آیددر این راستا والدین و مربیان مـی توانند در غنی سازی محیط و تهیه امکانات نقش مو ثر را ایفا نمایند.

 انواع بازی:

 کـودکـان روحیـاتـی متفـاوت دارنـدوبـا توجه به ویژگی های خودبازی های مختلفی را تجربه می کنند.عوامــل گوناگونی درانتخـاب نــوع بــازی کـودکـان دخـالـت دارنـدکـه مهمـتـریـن آنـهـا عبـارتند از:تـفـاوتـهـای فــردی،میــزان سـلامتی،سطح رشد جسمی و حرکتی،بهره ی هوشی،جنسیت،خلاقیت،فرهنگ  خانواده و مـوقعیت های جغـرافیایی. بر همین اساس بازی به انواع گـوناگونی تقسیم مــی شود کـه یک تقسیم بندی از بـازی ارائه می شود.

 1)بازی های جسمی:از قدیمـی تــریـن نــوع بـازی هـا مـحسوب مــی شونـد معمولا به ابزارهای مخصوص نیازمندند ،هم به صورت فردی و هم به صورت گروهــی انـجام می شوند.

 2)بازی های تقلیدی:در این نوع بازی ها کــودک بــه تقلید نقش هـای مـی پـردازد کـه آنهاراباور کرده است مـعمولابـهـتـریـن شخصیـت هـا بــرای شــروع ایفــای نـقـش در کودکان،والدین،برادران،خواهران،ویا دوستان هستنددراین نوع بازی ها هدف خاصی دنبال نمی شود.

 3)بازی های نمایشی:کودک در تقلید از بزرگترها از لباس ووسایل مخصوص آنها نیز استفاده می کندمانند پسر کوچکی که کت پدر را بر تن کرده ویا دختر بچه ای که کفش پاشنه دار مادر راپوشیده وبه زحمت راه می رودویا کودکی از طریق عروسک بازی نقش آفرینی می کند.

 4)بازی های نمادی:کودک نیازهاوآرزوهای خود رابا استفاده از وسـایــل نمـادین واز طریق بازی بیان می کندبرای مثال کودک بر تکه چوبی سوار شده وایــن طرف و آن طرف می رود،مانند اینکه سوار براسبی شده آنرا هدایت می کند.

 5)بازی های رایانه ای: یکی از سرگرمی های کودکان نوجوانان و جوانــان وحتی بزرگسالان در عصرجدید بـازی هـای رایـانـه ای اسـت ایــن بـازی هـای مـهیـج و پرکشش ساعت هاافراد رادرمـقابل صفحـه نـمـایشـگـرنـگــه مـی دارد،اوراازدنیای واقعیت بـه عـالم تخیلات فرو می بردویا چیزی را به او می آموزد ویـااز او مــی گیرد.

 محاســـــن:

 1)به عقیده بعضی از پزشکان،این بازی هـا بـه کـودکـان کمـک مـی کنـد کـه بـه داروهای مسکن کمتر احتیاج کند.

 2)باعـث همـاهنـگی چشـم ودسـت وپـرورش عضلات و ظرفیت کودک می شوند

3)یــادگـیـری را آســان وتــوجــه بچــه هــارا جلب می کند

 4)مــفـاهـیـم و مـبـانــی ریـاضیـات را آمـوزش مــی دهـنـد

 معایــــب:

 1)تقــویـت حـــس پــرخــاشــگــری و خـشـونـت

 2)ایـجـاد روحــیـه انــزوا طـلـبـی در کــودکــان

 3)تـنـبـــل شــــدن کــودکــان و نــــو جــوانــان

 4)تـاثـیـرمـنـفــی بـــر روابــط خـانـوادگــــی[3]                                              

 پیشنهادات:

بـا تـوجـه بـه مطالبی کـه در مقاله راجع بـه بـازی ،ضرورت و اهمیت آن ،نقش آن و جایگاه آن در دوره پیش دبستانی عنوان شد پیشنهادات ذیـل جهت بـالا بـردن کـیـفـیـت بازی در دوره پیش دبستانی ارائه می گردد.

1)از محـــدود کـــردن کــــودک در هــنــــگام بــــازی بــپــرهـیــزیـــم.

2)بـــرای متــوقف کــردن بـــازی از امـــر و نـهــی استفــاده نـکـنـیـــم.

3)در انتخاب نوع بازی بــه ســن ، جنس و توانایی کودک تـوجـه کـنـیـم.

4)در بازی کودکان دخالت نکنیم  اما راهنما و کمک کننده خوبـــی باشیم.

5)مراقب باشیم که محیط بازی موجب آسیب جسمی ،فکری و یا روانی نشود.

6)کاری کنیم که بازی به صورت تجربه لذت بخش در ذهــن کــودک باقی بماند.

7) بر مطـــالب و نحـــوه ی بیــان کــودکان در بــازی توجــه کنیـــم.

8) به بـازی کودکــان اهمیت دهیم زیرا زندگی آنها در بازی شکــل واقعی به خود می گیرد.

9)در محیط های بازی گروهی (پارهـا ،امـاکـن عمـومـی)اجـازه دهیـم تـا کـودکـان بـا یـکدیـگـرهمبـازی شــونـد و از واردشـــدن بــه محیــط بازی کودکان بپرهیزیم.

10)محیــط وشــرایـط لـازم بــرای انجــام بــازی کـودکــان فـراهـم کـنـیـم.

11)والــدیـن بــا وسـایـل مـوجـود در خـانـه بـرای کـودک اسبـاب بــازی (مـاشـیـن ، عروسک)بسازند تا ار تباط عاطفی میان خود و کودکانشان را فراهم کنند.

12)نوع و مدت زمان بازی کودکان را طوری کنترل کنیم که از فشار های هیجانی و روحی دور باشد( به ویژه بازی های رایانه ای)

 نقش بازی دررشد اجتماعی کودک:

    از بـعد رشـد اجتماعـی ،تعـامل در بازی با دیگر کودکان،کودک را قادر می سازدتا تصورش را از خود و دیـگران به صورت عام رشد دهد ،کودکی که بازی نقش مــی کند نقش خود را به طور مـرتب تغییر می دهد و مجبور می شود چشم انداز خــود را نیز تغییر دهد.در بازی هـای گـزوهـی کـه دارای مقررات و قواعد است،بازیکن بایـد نقش دیگر بازیکنان را بداندو همچنین بایـدتوانایی «بر عهده گرفتن نقش دیگــران»را در خــود رشـد وتــوسـعـه دهـد.تـا از طـریـق پـیـش بینـی آنـچـه در آینده اتفاق خواهـد افتاد،بتواندرفتار خود را باآن سازگار نماید.

«کودک به شروع ارزیابی توانایی خود در مقابل دیـگران و هـویت یـا تصور خـوداز خود را بهبود می بخشد.بچه هایی که بازی مـی کنند پیش از خودیاد می گیرند،آنهـااز طریق بازی کردن نقش های مختلف بزرگسالـان،مـقررات اجتماعی و معیار هـای را که رفتـار بـازیگررا تنظیم مــی کند،مــی آمـوزنـد،بـازیگر باید یاد بگیردکه به قواعـد بازی،حتـی زمانـی کـه انگیزه هـای آنی او را به سوی یک رفتار کاملا متفـاوت دیگر سوق می دهد،تسلیم شود.»[4]

همچنین یک بازی ممکن است مـعانی خـاص و مهمی بـرای برخی از کـودکان داشـتـه باشند و تمایلات گوناگون آنهارابه صورت نمادین ارضا نماید،اما مطمئنا آن بازی نمی توانـدبـرای همـه بـازیکنان همـان مفـهوم خـاص را داشته بـاشد.وقتـی ممکن است همه ی آنها این بازی را به عنوان وسیله ای برای ارضای نـمـادیـن نیـازهـای خــود مــورد استفاده قراربدهند،بنابرایـن بـرخـی کـودکـان کــه بـازی خاص می کنند،ممکن است به وسیله آن تمایلات تهـاجمـی خـود را ارضا نمـایند،در حـالی کـه دیگران ممکن است به خاطر اعتبار بازی با کودکان بزرگتر بر انگیخته شـونـد.حـال بـه چنـد نمـونـه از نـقش بازی در رشد اجتماعی اشاره کرد:

 1)موجب ارتباط کودک با محیط بیرون می شود و دنیای اجتماعـی اورا گستـرش مـی دهد.

2)رقــابـت را مـی آمـوزد و شــکست را بــه طـور واقـعـــی تـجـربـه مــی کنـد.

3)موجـب شــکوفایــی استعدادهــای نـهـفـتـــه و بـــروز خــلـاقـیـت مــی شــود.

4)بــا رعـــایــت اصــول و مـقـــررات آشــنـا مــی شــود.

5)حــمــایــت از افــراد ضـعیـف را مــی آمــوزد.

6)همــانند سـازی بـا بـزرگـســال را مــی آمـوزد.

7)همکــاری ،همیاری و مشارکـت کــودک توسعـه مـی یابد.

8)قدرت ابراز وجود پـیدا می کند و از ترس ،کمـرویـی وخجالت بیهوده رها می شود.

  نقش بازی در رشد هوشی کودک:

 یــکی از فرضیه های روانشناسی این است که بازی رشد هوشی را تسریع می کند.در تایید این فرضیه،نتایج پژوهش ها نشان می دهدکودکانی که فاقد هر گونه اسبـاب بازی می باشندو یا امکانات اندکی برای بازی دارند،از لحاظ شناختی از همسالان خود عقب ترند.علاوه بر این،فرزندان خانواد های کم در آمدنسبت به کودکان طبقه متوسـط کمتر در بازی های که به شکل و نقش بازی کردن انـجـام مـی شـود شـرکت مــی کنند. اگـر بپذیریم که بازی برای رشد هوشی اهمیت دارد در ایـن صـورت آشنا کردن کودکان با بازی یکی از عواملی است که رشد شناختی را تسهیل مــی کند.

 1)در یــادگیــری زبــان نقـــش بـســزایــی دارد.

2)در رشــد هـــوش کودک بسیار موثـــر اسـت.

 3) با مفاهیم ساخت،فضاوشـکل آشنـا مـی شـود.

 4)رفتارهای هوشمندانه کودک تقویت می شود.

 5) موقعیت استفاده از قوه تخیل در کودک به وجود می آید.

 6)زمـیـنـه ی بـهـتــری بــرای تفــکر فراهم مـــی کند.                     

   نقش بازی در رشد جسمی

فعالیت های کودک از بدو تولد(دست و پازدن،چنگ زدن و گرفتن)هــرچند بـا اهـداف مختلفی صورت می گیرد،اما لذت بازی گونه ای دارد،ایـن لــذت در کــودک رضایتی ایجاد می کندکه انگیزه حرکـت ویـا فعالیت بعدی او مـی شـود.بازی های دوره کودکی مثل دویـدن،بـریـدن،خـم شـدن،سرخوردن،بالا رفتن....،هماهنگی حرکات بدن رابیشتر کرده،موجب می شوندتا بافت هاو دستگاهای مختلف بـدن بهتر فعالیت نماینـد.هنــگــام اجرای بازی های جسمانی، جریان خـون آزادترو دفع مـوادزایـد آسـانترو بـیـشـتـر می شود.ازطرف دیگر فعالیت های جسمانـــی،تغذیـه عضـلات را ممـکن مـی سـازدو هـر عضله ای که بیشتر فعالیت کند،مواد غذایی را بهتر جذب کرده،سلول هـای عضـلانـی آن بخش حجیم تر و بزگتر می شود.بنابراین بازی در دوران کودکی از نظـر جسمانی برای کودک ارزش بسیاری داردو افزایش قـدرت بــدنــی،همــاهنــگـی و تـعـادل بـیـن اندامها،ظرافت حرکات،افزایش استقامت و مقاومت بدن،کودک را در مقابل بیماریها و خطرات محیطی محفوظ می دارد.

حال به چند نمونه از نقش های بازی در رشد جسمی اشاره می شود:

 1)موجب رشد هماهنگ دستگاهها و اعضای مختلف بدن می شود.

2)باعـــث تقـــویت حــــواس کـــودک مـــی شـود.                   

3)نیرو و انرژی بدن را بــه بهتریـن شــکل مصرف مــی کند.         

4)کودک به توانمندیهای فکـری و بدنی خود آگاهی پیدا می کند.  

 نقش بازی در رشدعاطفی کودک:

 کودکان در بیان احساسات خود بسیار صادق و صـریح هستند . کـودکـان در بـازی بـه آسانی احساسات و ایده های خود رابیـان مـی کنند در واقـع بازی به کودک فرصت می دهد تا امیال و گرایش های خود را مطرح کرده و بـر آنهـا غلبه کند بـه عبـارت دیـگر بین عواطف و امیال متضادش تعادل ایجاد می کند .

 حال به چند نمونه از نقش های بازی در رشد عاطفی اشاره می شود:

 1)نیــاز بـــه برتر ی جــویی را ارضــا مـــی کند.

2)تمایل به جنگجویی و ستیزه گری را کم می کند.

3)بـــرون نـگــری کــودک را افــزایــش مــی -دهــد.

4)موجـــب ابــراز احســاســات ،عواطف،ترس ها و تردیدها،مهر و محبت ،خشم ،کینه و نگرانی مــی شود.[5]

 ویژگی های بازی در دوره پیش دبستانی:

 بـازی فعالیتی غیر جـدی و تفریح و فـرار از تنهایـی است کـه کودک و یا حتی نوجوان از خود نشان می دهد،بـازی مختص یـک دوره از زنـدگی نـمی باشد ،بازی برای سنین مختلف ممکن است معنی و مفهوم و ارزش و اهمیت مهمی داشته باشد. بازی معولا از قـیـد سـازمـان آزاد و رها است و بیشتر بـر خـواسته از تمـایلات درونی کودک است و کودک از طریق بازی تماس با اشیائ را آغاز می کند همـچنین کــودک از طـریق بازی روش کارکردن را یادمی گیردو بـه ایـن ترتیب استعدادهایش پــرورش و گسـترش می یابد حال با ایـن اوصـاف ویـژگــی های زیر را برای بازی در دوره پیش دبستانی می توان عنوان کرد:

 1)بازیکنان به طور فعال در آن شرکت می کنند.

2)از درون برانگیخته می شود.

3) آزادانه انتخاب می شود.

 4)واقعیت گریز است.

 5)لذت بخش است.

 نتیجه گیری:

 بـا توجه به مطالبی که درباره بازی در دوره پیش دبستانی ارائه گردید،نتیجه مــی گیریم که روش اصلی و اساسی در آموزش و پرورش دوره پیش دبستانی بـه طور قطع و یقین روش بازی است و باید براساس بازی و فعالیت استوار بـاشـدچـرا کـه بازی یادگیری را برای کودکان لذت بخـش مـی سـازد و در آنـهـا انگیزه ای مداوم برای مدرسه رفتن و یادگیرهای مدرسـه ای به وجود می آورد.

بازی در ابعاد مختلف رشد کودک نقش دارد ؛از بعد رشد اجتماعی تعامل در بازی با دیـگـر کـودکـان ،کـودک را قـادر مـی سـازد تا تصورش را از خـود و دیـگـران به طور عام رشد دهد،از بعد ذهنی و هوشی بـازی رشـد هـوشـی کـودک را تسریع می کند ،در بعد جسمانـی بـازی مـوجب رشـد هماهنگ دستگاها و اعضای مختلف بدن می شود ودر بعد عاطفی نیز نیاز به برتری جویی را ارضا می کند. گذشته از نقش های که بازی درابـعـاد مـختلف رشـد کــودک دارد از طـریـق فعـالیت های که کودکان از طریق بازی انجام میدهند می توان رد پای اخلاق و ارزشهای اخـلاقـی را نیز مشاهده کرد چونکـه کـودک از طـریق بـازی بـا بسیاری از مـفـاهیم از جمله خـوب و بـد ،حـق و نـاحـق و... آشنا شده یـا برخورد پیدا می کند.هم چنین در حین بازی هر کدام از والدین و مربیان نیز باید نکاتی را رعـایـت کنند تـا زمینه ادامه و بسط بازی کودکان را فراهـم آورند ودر غنی سازی محیط ودر تهیـه امکانات نقش اساسی و مؤثر را ایفا نمایند و راه رابرای این گذر مهیا سازند.

خلاصـه کـلـام ایـنـکـه فعالـیـت هـای طبیعی کــودکـان در بـازی متجـلـی مـی شـود و از آنجایی که کودکان هنوز از استدلال و منطق بـرخوردار نیستند نـمـی تـوانـنـد برداشتی منطقی از جهان داشته باشنـدو از طریق بازی است که کودکان احساسات و اندیشه های خود را به نمایش می گذارند و بـه استدلال و منطق می رسند.

 عوامل مؤثر در بازی :

 فعلیت های طبیعی کـودکـان در بـازی متجلی می شود،و از آنجا که کودکان هنـوز از استـدلال و منطق بـرخـوردار نیستند،نمـی تــوانند بـرداشـت منطقـی از جـهــان داشته بـاشند.بنابراین آنهادر حین بازی هم چون کـاوشگری برای رسیدن به اهداف گوناگون تلاش می کنند و احسـاسـات و انـدیشـه هـایشـان را در بـازی بـه نـمـایـش مـی گـذارنـد،از طـرف دیـگـر بـازی کــودکـان متـأثــر از مـجموعـه عواملی چون محیط،همبازی ، فضای بازی،اطرافیان و وسایل ارتباط جمعی و... است که هریک به نحوی در روند بازی آنـهـا اثـر مــی گـذارد. در جـدول زیـر عـوامـل درونـی و بیرونی مؤثر در بازی مشخص شده اند.[6]

عوامل درونی

عوامل بیرونی

1)جنسیت

 

2)سن

 

3)هوش

 

4)علاقه

 

5)انگیزه

1)فضا

 

2)اسباب بازی

 

3) همبازی

 

4)اطرافیان

 

5)وسایل ارتباط جمعی

 ارزش بازی:

 تـردیــدی نیسـت کـه بازی یکی از فعالیت های اساسی کودکان است و کودکان از طـریق آن دنیای اطرافشان را می شناسند و آنرا تجربه می کنند.

کـودکان در حیـن بـازی مــی توانندبــه نتیجـه رفتار خـود پـی بـرده ، دیـدگـاهــا و احـسـاسـاتشـان را بیـان کنند. کــودکان در بـازی فـرصت می یابنداز طریق خیـال پـردازی ،آرزوهـایشـان را بـه واقعـی نـزدیک کنند ودر عین حـال بر نگرانی ها و اضطراب های خود فائق آیندو بالاخره کودکان در حین بازی می توانند به توانای های جسمانی خود پی برده ،در تقویت و ایجاد مهارت کوشش نمایند.

حتی در کلیه ی بازی ها کودکان می توان رد پای اخلاق و ویژگی هـای اخلاقـی رل می توان مشاهده کرد.کـودک در طـی بـازی هـا بـابسیاری از مفاهیم از جمله خوب و بد،حق و نـاحق،راست و غلط آشنا شده ، یا برخورد نماید. این مفاهیم در زندگـی واقـعـی معنای عمیق تـری دارند،امـادر بازی ها در محدوده کوچک تر و ساده تـر بـارهـا و بـارهـا مـی توانند حضور داشـتـه بـاشـنـد و در رفتار او تا ثیر بگذارند بـازی هـا دارای مضامین اخلاقی گوناگون هستند و به پرورش مناسبات دوستانـه ،اتحـاد و یگانگی و همـکاری بین بـازی کنـان کـمـک مـی کنـد و کــودک در حین بازی به معنای مفاهیمی چون دوستی ،مشارکت،مهربانی پی میبرد و یـا در یک بازی نمایشی ،نقش قهرمانـی را بازی مـی کند و سعـی مـی کند کـردارش شبیه آن قهرمان باشد و رفتارهای او را تـکـرار و تقلید مـی کند.این تکـرارهـا بـه مـرور زمـان بـه صـورت عـادت در مـی آیـد و رفتار اورا شـکـل داده و جـزئـی از شخصیت او می شود به همین دلیل است که نقش تلویزیون برای الگو برداری بسیار مهم است .

 علاوه بر این کودم ضمن بازی یاد می گیرد که از وسایل بـازی خـود نگـه داری کند و یا آنرا به دو ستان خود بدهد.[7]

 تعاریف بازی ازدیدگاه صاحب نظران:

درک مفهوم بازی وارائه تعریف منسجم از ان بسیار مشکل است.بازی در اعمال و رفتار بـزرگسالان،کـودکان وحتی جانوران ظاهر مـی شـود. تلاش هایی که بـرای تـعـریف بـازی بـه عمـل آمــده بـه پـراکندگی تعاریف منجر شده است در حالی که معمولاهنگامـی مـی توانیم از بـازی تعریف سـاده ای بـدهیـم کـه آنـرا از نــزدیـک ببینیـم،حال به چند نمونه از این تعاریف اشاره می شود:

 فعالیـــت هـا ی که آگاهانه و به قصــد حصـــول نتیجــه انجــــام نمــی شود   (جــان دیــویــی)

 فعـــــالیـــت هــا ی در جهــت تـــداوم شــادمـانـــی(شاند)

 بـــــازی یعنــــی یکــی ســاخـتـــن واقــعـیــت بــا خــود(ژان پیاژه)

 فعالیتی فی نفسه آزاد،بی هدف،سرگرم کننده یا تفریحی (لازازوس)

 تمرینی غریزی و بی هدف از اعمالی که در زندگی آینده نقش اساسی دارند (گروس)

 آزادانه ابراز وجود کردن برای کسـب لذت مترتب بر آن(سی شور)

 تعریف کلی:

به هرگونه فعالیت جسمی یا ذهنی هدف دار گفته می

شــــود که به صورت فردی یا گروهی انجــــــام   می پذیــردو مــــوجـــب کســب لــذت و اقنـاع کـــــــودک  مـــی شـــود.

مواردی که والدین و مربیان باید در بازی کودکان رعایت کنند:

 1)مشاهده گر باشد(مربی)

 2)طراح یا سازمان دهنده فضای بازی و مواد آموزشی لازم باشد(مربی)

 3)ارزش گذار باشد(مربی)

 4)چنانکه تعداد کودکان بیشتر شود زمان بازی را زیاد کند(مربی)

 5)باید در خانه نقش همبازی کودک را بر عهده گیرند(والدین)

 6)باید زمینه شادی و نشاط کودک را از طریق بازی فراهم آورند(والدین)

7)بازی کودکان را جدی بگیرند(والدین)

 8)در بازی کودک شرکت کنند و شرایط لازم برای بازی آنها فراهم آورند(والدین)

 بازی دنیای کودکان است با دنیای کـودکـان بازی نکنیـم.

                  فهرست منابــع و مــأخـذ

 1)اسـپــادک بــرنـارد80:آمـــوزش در دوران کودکی،محمد حسین نظری نژاد،آستان قدس رضوی.

2)ونیتا کــول86:بـرنامه آموزش و پرورش در دوره پـیش از دبستــان،فــرخنــده مـفـیــدی،سمـت

3)مطلق زاده رویا84:وسایل بازی کـودکـان ،تهران،سازمان زیبا شناسی شهر تهران

4)هارلوک الیزابت83:بازی، ترجمه وحید روان دوست،تهران

5)قهرمانی جواد85:روانشناسی در خدمت معلمان،تهران ،موسسه فرهنگی منادی طبیعت

6)مقاله83:روان شناسی بازی زارعیان حسین:

7)مجیب،فرشته 84 فعالیت های آموزشی پیش دبستانی،چاپ و نشر کتب درسی

نــــقـــش

ابــعـــاد

 

1)موجب رشد هماهنگ دستگاها و اعضای مختلف بدن می شود.

 2)باعث تقویت حواس کودک می شود.

 3)نیرو و انرژی بدن را به بهترین شکل مصرف می کند.

 4)کودک به توانمندیهای فکری و بدنی خود آگاهی پیدا می کند.

 

جسمی

 

 

1)با رعایت اصول و مقررات آشنا می شود.

2)همکاری و همیاری کودک توسعه می یابد.

3)حمایت از افراد ضعیف را می آموزد.

4)رقابت را می آموزد و شکست را به طور واقعی تجربه می کند.

 

اجتماعی

 

1)نیاز به برتری جویی را ارضا می کند.

2) تمایل به جنگجویی و ستیزه گری را کم می کند.

3)(برون نگری) کودک راافزایش می دهد.

4) موجب ابراز احساسات ،عواطف ،ترس ها و تردیدها ، مهرو محبت می شود.

 

عاطفی

1)در یادگیری زبان نقش بسزایی دارد.

2)رفتارهای هوشمندانه کودک تقویت می شود.

3)موقعیت استفاده از قوه تخیل در کودک به وجود می آید.

4)زمینه بهتری برای تفکر را فراهم می کند.

 

ذهنی            

نقش بازی در ابعادچهارگانه رشد:

 نظارت و ارزیابی  بر بازی کودکان:

 مهمترین مـلاک در توسعـه فعـالیت هـای کـودکـان در دوره پیش دبستانی نظـارت بـر ارزشیابی است که این نظارت معمولا به صورت مداوم و دوره ای صورت می گیرد و همه ی جـهـات رشـدی کـودک را در بر می گیرد ،نظارت و ارزیابی که در فعالیت های بازی صورت مــی گیـرد باید مختص همان دوره و متناسب با برنامه های همان دوره باشد.

«لازمه درک اهمیت آمــوزشی هر بازی آن است که معلم خود به آن تماسی همه جانبه داشته باشد.هرچند این امر ممکن است به شکل حضور دائمی او در بازی های کودکانه باشد ،اما نباید چنین تصــور شـود کـه در ساعات بازی مــی توان سرگرم رسیدگی بـه سوابق کودکان شود یا خود را از کلاس دور نگه دارند او باید بداند کـه کــودکان حیـن بازی در مشاهدات خود به فرآیندهایی بر مـی خورند کـه نکـاتی را بــرای آنها رو شن می سازد ،نکاتی که سود و زیان بازی را میتوان با آن محک زد.

هـر قـدر معلم شناخت بیشتری نسبت بــه بـازی های کودکان داشته باشد راهنمایی انان بـرای او سهل تر است گاه در موردی معلم عهده دار نقشی در بازی میشود و مدتی با فعالیت های کودکان همراهی می کند . گاهی در بازی های کلاس خرد سالان نـاگزیـر است شرکت کنند ه ای فعال بـاشداز ایـن رو او مــی تواند جـهت بـازی را تغییر دهد ، عناصر جدیدی را بـه موقـعیت بازی بیفزید و از بروز اعمال خلاف بکاهد.»[8]

هر چند نظارت معلـم عنصر پر اهمیتی در بازی های آموزش گاهی به شمار مـی آید ولی باید این نکته رادر نظر داشت که میزان تاثیر یا تحمیل مجاز او بر بازی تا چه حد است ، این امر ساده است که مسیربازی را تغییر دهیم ،آنرا به طور ـامـل از اخـتـیـار کودک در آوریم و تحت کنترل خود بگیریم تـا آنـجـا کـه ازخـود انگیختگـی تـهـی شـود وکـــودک را از هیچ طـریقی ارضـا نکند،بـالا خره اینکـه آنچه در ارزیابی برنامه های بازی های آموزشی باید مد نظر قرار گیرد این است که بازی باید در مدرسه به همان حالت بازی بماند ،هرچند برای نیل به اهداف آموزشی به کار رفته باشد.

بازی باید در اختیار کودک باشد زیرا این کودک است که بــه آن تحرک مــی دهد،جهت آنرا تعیین می کند و هر زمان که بخواهد آنرا به پایان می برد، مهمتر از همه اینکه در هر شرایطی عنصر تفریح را نباید از بازی گرفت.

فرستنده: سها

نام و نام خانوادگی
رایانامه
*
کدتصویری کدداخل تصویر
 
نام و آدرس ایمیل شما محفوظ است

توجه:دانلود و نصب دو نرم افزار فوق جهت استفاده بهتر از سایت پیشنهاد می شود .






 تصاویر به یاد ماندنی

بستن پنجره
اندرز

 آمار بازدیدکنندگان 
کاربران آنلاین: 551 ‌‌
مجموع بازدیدها: 3264157




کلیه حقوق برای موسسه فرهنگی، آموزشی و پژوهشی مفتاح قائم (عج) محفوظ است
استفاده از مطالب این پورتال با ذکر نام پورتال بلا مانع است

شماره پیامک:50002130022746